Pytania i odpowiedzi:

Kwasy Omega-3 to grupa trzech wielonienasyconych związków: kwasu alfa-linolenowego (ALA), kwasu eikozapentaenowego (EPA) i kwasu dokozaheksaenowego (DHA). Związki te mają w swoich cząsteczkach podwójne wiązania, a ostatnie z nich znajduje się przy trzecim od końca atomie węgla – stąd nazwa Omega-3. Kwasy Omega-3 są dla człowieka niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (NNKT). Organizm nie jest w stanie syntetyzować ich samodzielnie i muszą być dostarczane z pożywieniem. Oprócz kwasów Omega-3 do grupy NNKT należą także kwasy Omega-6: kwas linolowy (LA) oraz arachidonowy, obecne w tłuszczach roślinnych. NNKT stanowią składnik strukturalny błon komórkowych i mitochondrialnych, w których występują jako składniki fosfolipidów. NNKT są prekursorami eikozanoidów, grupy związków warunkujących homeostazę ustroju, do których należą tromboksany, prostaglandyny i leukotrieny. Niedobór kwasów Omega lub ich nieprawidłowa proporcja powoduje objawy chorobowe.

Nienasycone kwasy tłuszczowe Omega-3 zdziałają przeciwzapalnie oraz redukują ryzyko występowania wielu chorób, w tym chorób układu krążenia, nowotworów i chorób zapalnych stawów. Kwasy Omega-3 są bardzo istotne w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego. Ich hamujące działanie na rozwój blaszek miażdżycowych chroni przed wystąpieniem zawału, udaru i innych nieporządanych zdarzeń sercowo-naczyniowych.Wykazują również działanie antyarytmiczne i przeciwzakrzepowe. Duże stężenie kwasów Omega-3 występuje także w ośrodkowym układzie nerwowym, którego funkcjonowanie i właściwy rozwój współzależy od nich. Ponieważ kształtowanie układu nerwowego istotne jest już na etapie płodowym, bardzo istotna jest właściwa suplementacja kwasami Omega kobiet w okresie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze. Omega-3 wzmacniają wzrok, dbając o prawidłowe funkcje siatkówki oka. Niedobór kwasów Omega-3 w diecie może wpływać na przyspieszenie procesów starzenia się mózgu, połączonych m.in. z utratą zdolności zapamiętywania. Wykazano również wpływ kwasów Omega na redukcję ryzyka występowania chorób nowotworowych. Bardzo istotne jest korzystne oddziaływanie kwasów Omega na skórę. Wykazano pozytywne efekt leczniczy w przypadku schorzeń skórnych (np. atopowym zapaleniu skóry). Kwasy Omega 3 poprawiają ogólny stan skóry, ujędrniają ją oraz spowalniają procesy keratynizacji (starzenia się skóry). Kwasy Omega 3 zapewniają prawidłową pracę systemu immunologicznego, poprzez regulację poziomu cytokin, których podwyższony poziom sprzyja rozwojowi wielu chorób. Zwiększają naturalną odporność organizmu oraz zapobiegają przewlekłym zapaleniom, chorobom autoimmunologicznym oraz alergiom. Potwierdzono również, że duże stężenia długołańcuchowych kwasów Omega-3 w surowicy mogą redukować ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Kwasy tłuszczowe Omega-6 pobudzają wzrost włosów i komórek skóry. Ponadto pomagają zachować zdrowie kości, regulują metabolizm i odgrywają istotną rolę w prawidłowej czynności układu rozrodczego. Zbyt wysokie stężenie kwasów Omega-6 może nasilać stan zapalny, dlatego ta istotna jest równowaga kwasów Omega-6 i łagodzących stany zapalne kwasów Omega-3.

Forma estrów etylowych zapewnia znakomitą biodostępność oraz wysoką bioretencję kwasów tłuszczowych Omega 3,6,9 w organizmie człowieka. Gwarantuje to szybki transport do wszystkich komórek organizmu i korzystny efekt zdrowotny. Ponadto proces estryfikacji przebiega w warunkach beztlenowych, co zwiększa trwałość produktu. Procesy technologiczne powodują usunięcie wszystkich zanieczyszczeń i otrzymanie ultraczystych monoestrów.

Jednym z najpopularniejszych źródeł kwasów Omega 3 jest rybi tran. Kwasy Omega 3 znajdujące się w tłuszczu rybim to DHA (kwas dekozaheksaenowy) i EPA (kwas eikozapantoinowy) – są one bardzo istotne, natomiast organizm potrafi wytworzyć je sam, więc nie ma konieczności dostarczania ich z pożywieniem – oczywiście przy odpowiedniej suplementacji kwasami Omega ALA. W olejach roślinnych występują kwasy ALA (alfalinolenowy; Omega 3) i LA (linolowy; Omega 6), które są konieczne dla prawidłowego funkcjonowania, a organizm człowieka nie jest w stanie sam ich wytworzyć. Są niezbędne dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania, ale również stanowią bardzo ważny substrat do wytwarzania innych kwasów. Kwas ALA jest prekursorem pozostałych kwasów tłuszczowych z grupy Omega-3 tj. DHA i EPA. Posiada silne właściwości farmakologiczne, niezależne od aktywności DHA i EPA i dlatego zajmuje najważniejszą pozycję w szeregu kwasów Omega-3. FDA (Food and Drug Administration) uznał ALA jako jedyny, niezbędny wielonienasycony kwas tłuszczowy rodziny Omega 3.

Skuteczność kwasów Omega 3 i 6 w ogromnej mierze zależy od proporcji, w których dostarczane są do organizmu. U ludzi kwasy ALA (Omega 3) i LA (Omega 6) podlegają przemianom metabolicznym z udziałem tego samego enzymu (delta 6-desaturazy) i konkurują o dostęp do niego. W większości dostępnych olejów występuje dużo wyższa jest zawartość kwasów LA w porównaniu do ALA. Zwiększone spożycie Omega 6 i deficyt Omega 3 to głównie skutek rozwoju przemysłu tłuszczów roślinnych. Zbyt duża ilość kwasów LA powoduje zmniejszenie dostępności delta 6-desaturazy dla ALA, co zwiększa ryzyko wielu chorób, głównie układu krążenia. Doskonała, tzw. "złota proporcja" Omega 3 do Omega 6 wynosi 2:1. Zapewnia ona bardzo korzystne oddziaływanie na organizm.

Objawy niedoboru kwasów tłuszczowych Omega 3 dotyczą przede wszystkim układu krążenia, nerwowego i odpornościowego. Najczęściej występują: zmęczenie, zaburzenia skórne (suchość), łamliwe włosy i paznokcie, częste infekcje, kłopoty z koncentracją, brak wytrzymałości fizycznej, bóle stawów. Głębokie niedobory mogą mieć poważne konsekwencje, takie jak zwiększona skłonność do nowotworów oraz chorób sercowo-naczyniowych, często o podłożu miażdżycowym (np. zawał serca, arytmia, udar). Długotrwały brak dostarczania kwasów Omega 3 niekorzystnie wpływa na pracę mózgu, u dzieci może hamować rozwój intelektualny. Dieta uboga w kwasy Omega 3 wpływa sprzyja również występowaniu nerwic oraz stanów depresyjnych.